Nieuwsgierigheid, de sleutel naar groei, leren en rust

Het nieuwe jaar ligt weer open voor ons. Goede voornemens, nieuwe plannen, frisse moed. Ik vind het de afgelopen jaren helpend om een woord als thema te nemen om in het nieuwe jaar mijn focus op te leggen en mijn woord voor nu luidt; nieuwsgierigheid.

Nieuwsgierigheid is in de basis aangeboren. Een baby komt niet op de wereld met kant-en-klare kennis, maar wél met een krachtige innerlijke drang om te ontdekken, te voelen en te begrijpen. Dat is ook logisch: leren is overleven.

Vanaf de allereerste dagen zie je dit al.
Een baby volgt met zijn ogen een gezicht, reageert op een stem, draait zijn hoofd naar een nieuw geluid. Niet omdat iemand dat heeft uitgelegd, maar omdat zijn brein automatisch op zoek gaat naar informatie: wat is dit? is dit veilig? wat gebeurt hier?

Een mooi voorbeeld is een baby die een voorwerp vastpakt , bijvoorbeeld een rammelaar.
Hij kijkt ernaar, draait hem om, stopt hem in zijn mond, laat hem vallen en pakt hem weer op. Keer op keer. Voor ons lijkt het herhaling, maar voor de baby is het pure nieuwsgierigheid in actie:

• Wat voelt dit?

• Wat gebeurt er als ik loslaat?

• Maakt het altijd hetzelfde geluid?

Zo leert een baby oorzaak en gevolg, textuur, geluid en controle. Zonder nieuwsgierigheid zou die ontwikkeling simpelweg stilvallen.

Wat interessant is: nieuwsgierigheid verdwijnt niet vanzelf. Ze kan wel afnemen wanneer een kind (of volwassene) te vaak ervaart dat vragen stellen niet gewenst is, dat fouten maken wordt afgekeurd, of dat er vooral prestaties verwacht worden in plaats van ontdekken. Maar diep vanbinnen blijft die nieuwsgierige basis altijd aanwezig.

Nieuwsgierigheid is dus geen vaardigheid die je hoeft aan te leren , het is iets wat je mag beschermen, voeden en opnieuw ruimte geven. Bij kinderen én bij jezelf.

En als volwassene wil ik graag nieuwsgierig blijven. Mijn werk aandacht richt ik geheel op de praktijk en ik ben nieuwsgierig wat dit jaar te brengen heeft. Steeds vaker werk ik met jongeren tot en met 20 jaar. Naast basisschoolkinderen ben ik ook nieuwsgierig naar wat hen raakt, wat hen bezighoudt en welke thema’s in deze levensfase naar voren komen

Nieuwsgierigheid in sessies met kinderen en jongeren

In de sessies met kinderen en jongeren ben ik nieuwsgierig naar hun binnenwereld. Wat voelen ze? Wat denken ze? Wat hebben ze nodig?           

Deze open en niet-oordelende aandacht ervaren kinderen en jongeren als veilig en prettig. Vanuit nieuwsgierigheid leren zij zichzelf beter kennen. Ze ontdekken waar hun reacties vandaan komen en ervaren gaandeweg meer grip op zichzelf en hun leven. 

Achter elk gedrag schuilt een emotie en een behoefte. In de praktijk zie ik hoe makkelijk het is om vooral het zichtbare gedrag te beoordelen. Nieuwsgierigheid helpt om een laag dieper te kijken: Wat wil dit gedrag eigenlijk vertellen? Juist daar ontstaat ruimte voor begrip, verbinding en groei

Waarom nieuwsgierigheid zo belangrijk is

Nieuwsgierigheid helpt kinderen en ons als ouders om te leren, te groeien en onszelf beter te begrijpen. Het nodigt uit om vragen te stellen in plaats van direct antwoorden te zoeken of eigen invullingen te geven. Om fouten te zien als momenten om van te leren. En om met een open blik te kijken naar wat lukt én wat nog lastig is.

— Wist je dat nieuwsgierigheid je hersenen net zo blij maakt als chocolade? Dus eigenlijk doe je je kinderen (en jezelf) een groot plezier met al die vragen.—–

Nieuwsgierigheid is een kracht. Het laat kinderen op onderzoek uitgaan, nieuwe dingen leren, uitzoeken, vragen stellen, ontdekken. Laat kinderen, jongeren en volwassenen groeien.

Mijn zoon zit nu in groep 8 en we zijn aan het oriënteren op middelbare scholen. Ik merk dat scholen die werken met thema’s en ruimte geven aan nieuwsgierigheid ons het meest aanspreken.

Hoe kun je de nieuwsgierigheid in de opvoeding stimuleren?

• Ga in op de vragen die je kind stelt. Vaak zijn het wat, waarom en hoe zit dat Geef niet meteen een antwoord maar stel wedervragen; “Wat denk jij”  Daag je kind uit en deel je eigen verwondering. Deel gekke weetjes, geinige kennis, en opzienbarende ontdekkingen. Bezoek musea of een tentoonstelling

• Laat kinderen nieuwe ervaringen ervaren. Door te doen, te voelen en te beleven groeit nieuwsgierigheid. Wij vinden het leuk om zo af en toe een proefje uit te proberen, een experiment. Bijvoorbeeld met azijn, bakingsoda en voedingskleurstof.

• Stel nieuwsgierige vragen “Wat vind jij interessant?” of “Wat wil jij ontdekken?”

• Deel je eigen verhaal. Vertel wat jij hebt meegemaakt, wat je lastig vond of waar je nieuwsgierig naar was. Vraag ook naar de belevingen van je kind.

• Laat merken dat er niet altijd een goede oplossing bestaat. Moedig je kind aan om meerdere oplossingen te bedenken en verschillende perspectieven te verkennen.

Samengevat

Het nieuwe jaar hoeft niet perfect te beginnen.
Als we beginnen met nieuwsgierigheid, zijn we al een heel eind op weg 

Nieuwsgierig naar meer? Lees ook; het werkgeheugen

Veel liefs  Eveline